Hoge Raad handhaaft vrijspraak Ernst Jansen Steur

De Hoge Raad handhaaft de vrijspraak van voormalig neuroloog Ernst Jansen Steur voor het opzettelijk stellen van verkeerde diagnoses.

De rechtbank in Almelo legde Jansen Steur in 2014 een celstraf van drie jaar op, maar het gerechtshof sprak hem in 2015 vrij voor de belangrijkste aanklacht.

Die uitspraak wordt niet vernietigd, heeft de Hoge Raad dinsdag besloten. De vrijspraak is door het hof voldoende gemotiveerd.

Jansen Steur werkte tot 2003 jarenlang als neuroloog bij het Medisch Spectrum Twente. In die periode zou hij meerdere patiënten foute diagnoses hebben gegeven en hen bijvoorbeeld onterecht hebben medegedeeld dat ze aan een ernstige ziekte leden.

Jansen Steur vertelde patiënten onder meer dat ze alzheimer en multiple sclerose hadden, terwijl dat niet het geval was. De patiënten slikten jarenlang zware medicijnen zonder dat dat nodig was

 

Rechtbank

In 2014 oordeelde de rechtbank dat door toedoen van Jansen Steur de gezondheid van die patiënten ernstige schade heeft opgelopen. De neuroloog had geen onderbouwing voor zijn diagnoses en signalen dat de diagnoses niet klopten, negeerde hij stelselmatig.

Bovendien achtte de rechtbank bewezen dat één patiënt zelfmoord heeft gepleegd na het horen van een verkeerde diagnose over een dodelijke ziekte. Jansen Steur kreeg uiteindelijk een onvoorwaardelijke celstraf van drie jaar.

Ernst Jansen Steur

Vrijspraak

In 2015 kwam het gerechtshof tot de conclusie dat Jansen Steur moest worden vrijgesproken. Jansen Steur zou wel foutieve diagnoses hebben gegeven, maar bewijs voor opzet is er niet of nauwelijks. Dit heeft de neuroloog zelf ook altijd volgehouden.

Tijdens het hoger beroep werd Jansen Steur door experts verminderd toerekeningsvatbaar verklaard vanwege zijn eerdere drank- drugsverslaving. Zijn advocaat Peter Plasman stelde bovendien dat zijn cliënt fouten heeft gemaakt vanwege hersenletsel dat hij heeft opgelopen door een auto-ongeluk. Het gerechtshof vond dat niet waarschijnlijk, maar kon het ook niet uitsluiten.

Het OM stapte naar de Hoge Raad om de zaak opnieuw te laten bekijken, omdat volgens de aanklagers wel opzet in het spel moet zijn. In maart adviseerde de advocaat-generaal om de uitspraak in hoger beroep niet te vernietigingen.

 

Geen verrassing

De handhaving van de vrijspraak komt voor Plasman niet als een verrassing. “Ik heb het zonder meer verwacht”, zegt de advocaat tegen NU.nl.

Plasman vond het dan ook onverstandig van het OM om in cassatie te gaan tegen de uitspraak van het gerechtshof. Volgens de advocaat hebben de gedupeerden daardoor valse hoop gekregen. “En dat had voorkomen kunnen worden”, aldus de advocaat.

De zaak tegen Steur is de grootste medische strafzaak in de Nederlandse geschiedenis.
————–

bron:nu.nl 17 mei 2016

Ex-neuroloog Ernst Jansen Steur wordt eerst zowel door het tuchtcollege als de rechtbank veroordeeld voor onder meer het stellen van verkeerde diagnoses, maar in hoger beroep wordt hij voor die aanklacht vrijgesproken. Een chronologie van de zaak.

Ernst Nicolaas Herman Jansen wordt geboren in Kamperland op 24 oktober 1945. Hij is beter bekend onder zijn aangenomen naam Ernst Jansen Steur.

Meer dan tweehonderd voormalig patiënten melden zich door de jaren heen als slachtoffer van de arts die tot zijn ontslag in 2004 bij het Medisch Spectrum Twente (MST) werkt.

Vijf patiënten dagen Jansen Steur voor het tuchtcollege. Voor de strafzaak selecteert het Openbaar Ministerie negen zaken van oud-patiënten.

De 70-jarige Jansen Steur wordt uiteindelijk veroordeeld voor 21 strafbare feiten: foute diagnoses, vervalsen van onderzoeksresultaten, negeren van richtlijnen, maar ook diefstal van receptenbriefjes en het achteroverdrukken van ruim 88.000 euro van een stichting waarvan hij voorzitter was.

 

2015

18 juni 2015: In hoger beroep wordt Jansen Steur vrijgesproken voor het opzettelijk stellen van verkeerde diagnoses. Hij krijgt zes maanden voorwaardelijke celstraf voor overige delicten.

De rechter acht niet bewezen dat de arts opzettelijk verkeerde diagnoses stelde bij meerdere van zijn patiënten. Wel blijft de veroordeling staan voor diefstal van een receptenblok, het valselijk opmaken van machtigingsformulieren en recepten en verduistering van een aanzienlijke som geld.

 

2014

24 februari: Jansen Steur gaat in hoger beroep tegen de uitspraak van de rechtbank in Almelo. De rechter veroordeelde hem eerder tot drie jaar onvoorwaardelijke celstraf voor het opzettelijk stellen van foute diagnoses, het onterecht voorschrijven van zware medicijnen en het miskennen van zorgplicht.

De oud-neuroloog wordt door de rechter onder meer schuldig bevonden aan het benadelen van de gezondheid van een patiënte die uiteindelijk zelfmoord pleegde.

23 januari: Jansen Steur gaat in hoger beroep tegen de uitspraak van het medisch tuchtcollege.

10 januari: De slachtoffers van Jansen Steur die de zaken tegen drie oud-bestuurders van het Medisch Spectrum Twente bij de tuchtrechter aanhangig maakten, gaan in beroep.

De slachtoffers zijn hevig teleurgesteld in de uitspraak. Ze willen niet reageren op de uitspraak. Een oud-bestuursvoorzitter is berispt, maar klachten tegen een andere oud-bestuursvoorzitter en oud-bestuurder zijn afgewezen.

 

2013

20 december: Jansen Steur krijgt een beroepsverbod opgelegd. Het medisch tuchtcollege in Zwolle bepaalt dat de omstreden ex-neuroloog nooit meer als arts aan de slag mag.

17 december: In zijn laatste woord in de strafzaak zegt Jansen Steur dat hij zich schaamt en spijt heeft van de verkeerde diagnoses die hij “met de beste bedoelingen” stelde.

9 december: De rechter bepaalt dat Jansen Steur de uitspraak in vrijheid mag afwachten.

3 december: Het Openbaar Ministerie eist zes jaar cel tegen Jansen Steur. De verslaafde arts zou met zijn handelen opzettelijk zwaar lichamelijk en psychisch letsel hebben toegebracht. Het OM wil de in Duitsland wonende verdachte bovendien direct laten vastzetten, zodat hij niet de benen neemt. De uitspraak volgt half februari.

21 november: Nabestaanden van een Duitse oud-patiënte van Jansen Steur zouden 120.000 euro schadevergoeding hebben gekregen van een Duits ziekenhuis, omdat hij in 2011 onterecht een ruggemergpunctie bij haar zou hebben uitgevoerd waardoor zij in een rolstoel belandde. De vrouw is dit jaar overleden.

18 november: Jansen Steur wil tegen de rechter niet uitweiden over zijn medicijngebruik. Hij ontkent dat het verschil in verklaringen van hem en van zijn patiënten komt door de medicijnverslaving van de ex-neuroloog.

14 november: Jansen Steur wist volgens de rechter dat hij in 2002 ten onrechte een patiënt vertelde dat hij een vroege vorm van Alzheimer had, maar verzweeg dat maandenlang. Later bleek de man te lijden aan epilepsie. Toch kreeg hij van de arts Exelon voorgeschreven.

12 november: De ex-neuroloog geeft tijdens de strafzaak voor de tweede keer toe dat hij twijfels had over een diagnose die hij stelde, maar die deelde hij niet met de patiënt. Eind jaren negentig stelde hij vast dat de man van toen nog geen zestig jaar oud Alzheimer had. Twee deskundigen zeggen dat Jansen geen onderbouwing had voor de diagnose en het geven van het medicijn Exelon.

Bij de tuchtzaak blijkt dat een andere patiënte bij wie Jansen Steur ten onrechte de diagnose Alzheimer stelde, een zwijgcontract kreeg.

11 november: Jansen Steur heeft de Duitse gezondheidsautoriteiten een verklaring gestuurd waarin hij afstand doet van zijn medische licentie.

6 november: De rechter behandelt de feiten van de zaak rond een patiënte die in 2000 zelfmoord pleegde nadat door Jansen Steur een ernstige vorm van de ziekte van Parkinson was vastgesteld. Later bleek dat ze die ziekte niet had. Jansen Steur ontkent dat hij dit niet aan de nabestaanden heeft verteld. Hij geeft toe dat hij destijds ook twijfelde aan de diagnose. Volgens twee deskundigen had de neuroloog veel eerder kunnen weten dat hij ernaast zat.

4 november: Voor de rechtbank in Almelo start de inhoudelijke behandeling van de strafzaak. Jansen Steur geeft toe dat hij last had van zelfoverschatting en zegt dat er “een schroefje loszat” bij hem. Zo erkent hij een receptenblok van een collega te hebben gebruikt om medicijnen voor zichzelf voor te schrijven, omdat hij verslaafd was aan medicijnen. Maar hij vond het ook vreemd dat zijn omgeving niet ingreep. Voor de zitting is grote belangstelling, er zijn veel ex-patiënten aanwezig.

1 november: Het tuchtcollege behandelt de tuchtzaak die namens vijf voormalig patiënten van Jansen Steur tegen hem is ingediend. Daar zegt hij dat hem niets te verwijten valt. Wel zegt hij: “Het is spijtig dat het zo gelopen is. Als het tuchtcollege vindt dat ik verwijtbaar heb gehandeld, dan spijt me dat.” Volgens Drost, die de patiënten bij staat, is hen “onnoemelijk veel leed” aangedaan.

28 oktober: Jansen Steur bekent in NRC Handelsblad dat hij 88.000 euro heeft verduisterd van een stichting voor neurologisch onderzoek. Dat deed hij “om er ruim van te leven”, zo verklaart hij in de krant.

27 oktober: Advocaat Frank van Gaal kondigt aan dat zijn cliënt tijdens de tuchtszaak en de strafzaak volledige openheid van zaken gaat geven en antwoord zal geven op alle vragen.

2013: Ondanks talrijke aangiften en een lopend strafrechtelijk onderzoek blijkt Jansen Steur in januari 2013 te werken als neuroloog in de Klinik am Gesundbrunnen in Heilbronn. Hij wordt na ontdekking direct ontslagen. Zijn dienstverband in Duitsland leidt tot een aanscherping van de registratie voor medici.

2009: Jansen Steur blijkt zijn loopbaan in Duitsland voort te zetten. Hij werkt onder meer in privéklinieken in Bad Laasphe en Nienburg. De Commissie-Lemstra stelt vast dat het MST en de Inspectie voor de Gezondheidszorg (IGZ) hebben gefaald in de zaak-Jansen Steur. De neuroloog functioneerde sinds 1992 niet goed meer. Het Openbaar Ministerie (OM) besluit op basis van politieonderzoek over te gaan tot vervolging. Drost heeft tientallen klachten van patiënten verzameld.

2005: Letselschade-expert Yme Drost maakt namens vijf patiënten de medische fouten van Jansen Steur openbaar. Een publicatie in de Twentsche Courant/Tubantia leidt tot weinig opschudding.

2004: De neuroloog vertrekt bij MST. Hij krijgt 250.000 euro mee. Hij laat zich uitschrijven uit het BIG-register voor artsen en hij laat zich voor zijn pillen- en alcoholverslaving behandelen in een kliniek in Schotland. Hij krijgt van zijn vakbroeders desondanks de Mies Rijksenprijs voor zijn bijdragen aan het vakgebied.

2003: Een apotheker maakt melding over grootverbruik door de neuroloog van het middel midazolam. Topman Ton Zijlstra van Medisch Spectrum Twente krijgt “harde feiten en bewijzen in handen” die wijzen op een ernstig disfunctioneren van Ernst Jansen Steur. Hij licht de inspectie in.

2002: Prins Claus lijdt aan de Ziekte van Parkinson. Jansen Steur vertelt in het NOS Journaal en EénVandaag over het ontstaan en verloop van de ziekte.

2001: Er volgen meer meldingen over foute diagnoses.

2000: De neuroloog raakt verslaafd aan het kalmerende middel midazolam. Om aan dit middel te komen vervalst hij recepten van collega’s. In dat jaar duikt ook zijn eerste medische misser op. In dat jaar constateert hij bij een patiënte Alzheimer, maar bij een ‘second opinion’ blijkt daarvan geen sprake. Zijn echtgenote, een kinderspecialiste, scheidt van hem.

1994: Jansen Steur promoveert in Maastricht op een proefschrift over de Ziekte van Parkinson. Zijn reputatie als deskundige is gevestigd. Hij stelt een leidraad voor behandeling op voor neurologen, die wordt overgenomen door Nederlandse Vereniging voor Neurologie (NVN). Tevens is hij betrokken bij de Vereniging van Dystoniepatiënten en de Parkinson Patiënten Vereniging.

1990: Jansen Steur krijgt op de terugweg van een wintersportvakantie een ernstig auto-ongeluk. Een heupfractuur bezorgt hem chronische pijnen, die hij met pijnstillers bestrijdt.

1971: Jansen Steur studeert af als neuroloog aan de Universiteit van Utrecht. In 1978 treedt hij in dienst van het Medisch Spectrum Twente.
—————

Dossier Jansen Steur rechtspraak.nl

Procedure

  1. Uitspraak rechtbank Genomen stap
  2. Hoger beroep Genomen stap
  3. Inhoudelijke behandeling gerechtshof Genomen stap
  4. Uitspraak gerechtshof Genomen stap
    • In cassatie Actieve stap
    • Herzienings-verzoek Te nemen stap

Uitspraak gerechtshof: juni 2015

Op 18 juni 2015 spreekt het gerechtshof Arnhem-Leeuwarden de Twentse ex-neuroloog Ernst J. in hoger beroep vrij van onder andere het mishandelen van 9 patiënten. Eerder werd J. door de rechtbank veroordeeld tot 3 jaar onvoorwaardelijke gevangenisstraf. Zowel de verdediging als het Openbaar Ministerie gingen tegen delen van deze uitspraak in hoger beroep.

Cassatieberoep Openbaar Ministerie

Het Openbaar Ministerie (OM) heeft beroep in cassatie aangetekend tegen het arrest van het gerechtshof in Arnhem in de zaak tegen de Twenste ex-neuroloog. In cassatie bekijkt de Hoge Raad hoe het gerechtshof tot de uitspraak is gekomen. De Hoge Raad kan het arrest van het gerechtshof (deels) ongeldig verklaren. Dan wordt de rechtszaak (deels) overgedaan.

 

Wat ging vooraf?

Verdenking

Het Openbaar Ministerie (OM) verdacht de Twentse ex-neuroloog er onder andere van dat hij met opzet onterecht mensen ongeneeslijk ziek heeft verklaard in de periode 1997-2003.
Patiënten kregen diagnoses als Parkinson, Alzheimer of Multiple Sclerose. Ze kregen zware medicijnen met ernstige bijwerkingen. 1 patiënte pleegde zelfmoord.

Eis OM

Het Openbaar Ministerie eiste, zowel in eerste aanleg als in hoger beroep, 6 jaar gevangenisstraf tegen de Twentse ex-neuroloog.

Vonnis rechtbank

De rechtbank veroordeelde de Twentse ex-neuroloog tot 3 jaar onvoorwaardelijke gevangenis.
De rechtbank vindt dat de ex-neuroloog bij minstens 8 patiënten opzettelijk verkeerde diagnoses heeft gesteld. De rechtbank ziet dat als zware mishandeling en houdt de ex-neuroloog verantwoordelijk voor de zelfmoord van 1 patiënte. De rechter vindt niet dat hij zijn patiënten in een hulpeloze toestand heeft achtergelaten.

Raadsheren en advocaat

3 raadsheren behandelden de zaak ex-neuroloog Ernst J.

  • mr. J.P. Bordes, voorzitter
  • mr. Y.A.J.M. van Kuijck
  • mr. G. Mintjes

mr. J.P Plasman is de advocaat van de verdachte.
mr. M.C. Weel was advocaat-generaal namens het Openbaar Ministerie.

Gerechtshof Arnhem-Leeuwarden

Afbeelding toevoegen  

Het gerechtshof Arnhem-Leeuwarden behandelde het hoger beroep. Op 18 december 2014 vond een regiezitting plaats, waar de verdediging onderzoekswensen voorlegde aan het gerechtshof. Eén van deze wensen werd ingewilligd: de verdachte werd aanvullend psychologisch, psychiatrisch en neurologisch onderzocht.

De inhoudelijke behandeling van het hoger beroep vond op 18, 20 en 21 mei 2015 plaats.

Op 18 juni 2015 deed het gerechtshof uitspraak: De raadsheren van het hof vinden opzet niet bewezen en de verdachte wordt vrijgesproken.