‘Het is belangrijk bijwerkingen van medicijnen te melden’

Deze week is het bijwerkingenweek. Medicijnautoriteit CBG en Bijwerkingencentrum Lareb willen hiermee medicijngebruikers en zorgverleners uitdragen hoe belangrijk het is om bijwerkingen van medicijnen te melden, zeker wanneer je meerdere medicijnen tegelijk gebruikt. En zelfs als een bijwerking al in de bijsluiter staat.

Ongeveer 75 procent van alle Nederlanders gebruikt weleens een medicijn op recept. Meer dan een kwart van de mensen in ons land gebruikt zelfs meer dan vijf medicijnen tegelijk.

Vaak zijn dit ouderen of patiënten met chronische aandoeningen zoals hart- en vaatziekten en diabetes.

Polyfarmacie: gebruik van meerdere medicijnen tegelijkertijd

Dit jaar staat de bijwerkingenweek in het teken van polyfarmacie.

“Bij polyfarmacie, het gebruik van meerdere medicijnen tegelijkertijd, kan het ene medicijn de werking van het andere medicijn beïnvloeden”, vertelt Ton de Boer, voorzitter van medicijnautoriteit CBG. “Zo kan een medicijn bijvoorbeeld sterker of minder sterk gaan werken.”

Hij noemt een voorbeeld: de combinatie van plaspillen met sommige pijnstillers, zoals ibuprofen of diclofenac (NSAID’s).

“Plaspillen zetten de nieren aan tot extra afvoer van vocht in het lichaam, terwijl ibuprofen en diclofenac de afvoer van vocht kunnen afremmen. Dit kan leiden tot extra bijwerkingen, zoals hartklachten.”

Niet alle medicijnen gaat goed samen, ze kunnen elkaars werking beïnvloeden. (Foto: 1234RF)

Bijna 34.000 bijwerkingen gemeld

Bijwerkingen en wisselwerkingen die bekend zijn, staan altijd vermeld in de bijsluiter en de productinformatie van een geneesmiddel. Onbekende bijwerkingen en wisselwerkingen hopen beide organisaties te ontdekken dankzij meldingen van medicijngebruikers en zorgverleners.

Een (vermoeden van een) bijwerking of wisselwerking kun je melden op Mijnbijwerking.nl. Afgelopen jaar werden daar bijna 34.000 bijwerkingen gemeld. Bij het melden maakt het niet uit of het om een nieuwe of een bekende bijwerking gaat.

“Hoe vaker patiënten bijwerkingen melden, hoe meer inzicht we krijgen in de veiligheid van medicijnen.”

Agnes Kant, directeur Bijwerkingencentrum Lareb

“Hoe meer patiënten en zorgverleners bijwerkingen melden, hoe meer inzicht we krijgen in de veiligheid van medicijnen”, aldus Agnes Kant, directeur van Bijwerkingencentrum Lareb.

“Door de meldingen ontdekken wij regelmatig nieuwe wisselwerkingen. Daardoor weten we nu dat sommige medicijnen niet goed samengaan. En dat is vrij cruciaal.”

De Boer vult haar aan: “Op basis van informatie over bijvoorbeeld een nieuwe bijwerking, een wisselwerking tussen medicijnen of een opvallende toename in het aantal meldingen ondernemen we zo nodig actie, ook op Europees niveau.”

Meld ook bijwerkingen die al bekend zijn

Zo’n actie kan leiden tot het aanpassen van de bijsluiter bijvoorbeeld, of ervoor te zorgen dat een medicijn voortaan uitsluitend op recept verkrijgbaar wordt. “Gemiddeld gaat er zo’n twintig keer per jaar een waarschuwing naar zorgverleners met risico-informatie over een medicijn”, zegt De Boer.

“Dit helpt hen om het juiste medicijn aan de juiste patiënt voor te schrijven en daarmee bijwerkingen zo veel mogelijk te voorkomen.”

Waarom is het goed om ook bekende bijwerkingen te melden? “Van al bekende bijwerkingen willen we in kaart brengen hoe deze verlopen en hoe ernstig ze zijn”, legt Kant uit. “Als je het idee hebt: dit zouden andere patiënten ook moeten weten, meldt het dan.”

Bespreek klachten die je ervaart bij het gebruiken van medicijnen ook altijd met je arts of apotheker, benadrukken Kant en De Boer. “Bij een wisselwerking kan de arts mogelijk de dosis aanpassen of een ander geneesmiddel voorschrijven dat geen wisselwerking met je andere medicijnen heeft”, aldus De Boer.