Petra van Deudekom overleden door Diane-35 anticonceptiepil

Petra slikte de pil tegen puistjes, Petra is dood

Petra van Deudekom was 23 toen ze overleed aan een longembolie. Ze slikte de Diane-35 pil. Zij was niet enige slachtoffer, blijkt nu. Petra’s moeder Thea wil dat minister Schippers ingrijpt: ‘Haal Diane van de markt. Hoeveel jonge vrouwen moeten er nog overlijden?’

Emotioneel zitten ze aan tafel. Voor zich het dossier van de huisarts en het verslag van de patholoog over de doodsoorzaak van Petra. Het nieuws over steeds meer sterfgevallen onder gebruiksters van de Diane-pil maakt de dood van hun dochter en zus plots weer pijnlijk tastbaar. Het is voor het eerst, beseffen ze, dat ze er zo uitgebreid over vertellen.

Dertien jaar geleden overleed Petra van Deudekom, 23 jaar oud, aan een longembolie. Petra nam de Diane-35 vanaf haar veertiende omdat ze last had van acné. Zus Marjolein: “Ze slikte de pil tegen puistjes, en nu is ze dood.”

Moeder Thea Langeveld, zus Marjolein Weideman, vader Ad van Deudekom en zijn huidige vrouw, en Petra’s stiefmoeder, Margreet praten nu volop over Petra’s dood.

“Ik ben blij dat de gevaren van de pil nu bekend worden” zegt Marjolein terwijl haar tranen vloeien. “Ik heb heel lang gedacht dat haar dood werd doodgezwegen.”

In de nacht van 18 januari 2000 stierf Petra. Ze woonde met Marjolein bij hun moeder in Deventer. “Ik hoorde een raar geluid op het toilet”, zegt Marjolein, toen 21. “Petra was ziek. Ze moest overgeven. Ik dacht: ‘Zal ik haar met rust laten?’ Maar het duurde wel heel erg lang. Ik heb mijn moeder wakker gemaakt. Petra was grauw, ze zat al met blauwe lippen, half bewusteloos op de grond.”

Thea vult aan: “Ze zei nog: ‘Ik werd niet goed in bed en ben naar de wc gegaan.’ En: ‘Mam, ik verlies de controle over alles, ik raak weg’.” Marjolein: “Petra zei ook: ‘Ik heb zo’n pijn in mijn buik. Bel de ambulance.’ Daarna zakte ze weg.”

Moeder Thea: “Ga je eigen dochter maar eens reanimeren. Ik heb haar nog op de wangen getikt en geroepen: ‘Hé, wel bij ons blijven!’ Toen heb ik de huisarts gebeld en gezegd: ‘Zorg dat je heel snel hier bent, anders verlies ik mijn dochter.'”

Huisarts en twee ambulances arriveerden vlug. Thea: “Ze hebben alles gedaan wat ze konden, Petra kreeg spuitjes in haar hart. Op een gegeven moment vroeg ik: ‘Wat kan een mens aan?’ ‘Heel veel’, zei de arts. Toen ze was overleden zei hij nog: ‘Weet, dat als ze het had overleefd, het maar de vraag was hoe ze er aan toe zou zijn geweest.”

Ad pakt de papieren. Maanden na Petra’s overlijden vroeg hij haar dossier op bij de huisarts. “Ik wilde precies weten wat er was gebeurd.” Kijkend op het obductieverslag: “Als je dit leest, zie je dat de ademhaling nog even op gang is gekomen. Margreet en ik zijn om kwart over vier ’s nachts gebeld. Toen we aankwamen, lag Petra al in de ambulance. Voor ons was duidelijk dat ze was overleden.”

Ad van Deudekom is nog steeds verbaasd over wat er vervolgens gebeurde in het ziekenhuis: “Ik ben maar even zakelijk geweest en heb er op gewezen dat Petra een donorcodicil had. Niemand die er naar vroeg. Belachelijk. Ze hebben uiteindelijk bot en hoornvlies voor transplantaties gebruikt. Anderen zijn er mee geholpen.”

Na de crematie kwam de rouw. Thea werd kwaad: “Een dame bij mij in de flat zei al: ‘Je hebt zo veel meegemaakt. Nu komt de boosheid.’ Ze had gelijk.”

De huisarts gaf achteraf de pil als verklaring voor Petra’s dood. Ze was – na jarenlang slikken – met de Diane-35 gestopt. Oktober 1999 startte ze er echter weer mee. ‘Gebruik bekend’, noteerde de huisarts toen. Kort daarna kreeg Petra pijn in haar kuit. Thea: “Ze sportte veel. Deed aan volleybal, was scheidsrechter. De huisarts zei: ‘Scheurtje in je spier, zweepslag.'” Op 13 januari 2000 schreef de dokter de pijnstiller diclofenac voor en adviseerde ‘rek- en strek-oefeningen’ te doen. Vijf dagen later stierf Petra. ‘Collaps op de wc. Longembolie?’ noteerde de huisarts met een vraagteken. Het obductie-verslag meldt: ‘Massale longembolie, vermoedelijk afkomstig uit het rechterbeen.’

Petra rookte. “De pil in combinatie met roken, is haar fataal geworden”, zegt moeder Thea. “De bloedprop is van haar been naar haar longen gewandeld.” En: “Had ik het toen allemaal maar geweten. Er was steeds een andere verklaring voor Petra’s klachten. Ze is bij haar vriend ook nog tegen de rand van het bed geknald. Petra zei: ‘Mam, mijn been gaat beter, maar nu doet mijn rug zo zeer’. Op de avond dat Petra overleed, had ze enorme pijn. Ik zei nog: ‘Lieverd, ga lekker douchen, morgen zit je bij de huisarts.’ Maar het hoefde niet meer.”

Ad waarschuwt nu iedereen voor de pil. “Na Petra’s dood stond ik voor het raam en dacht: ‘Het leven gaat verder’. Ik kan het niet laten om collega’s en andere vrouwen die roken en een anticonceptiepil gebruiken, op de gevaren te wijzen.”

Huisartsen dienen ook meer verantwoordelijkheid te nemen, als ze de Diane-pil al voorschrijven, vindt hij: “Ze moeten patiënten daarover goed informeren. En hun bloed vooraf onderzoeken op extra risico op trombose.”

Nu, dertien jaar later, bij alle berichten over vrouwen die mogelijk ook zijn overleden door de Diane-pil, wisselen emoties elkaar af. Ad vindt dat huisartsen hun archief eens moeten napluizen: “Bij ziekenhuizen en huisarten moet bekend zijn hoeveel vrouwen aan de Diane-pil zijn overleden. Er zijn vast meer obducties gedaan. Ik denk dat er veel naar boven komt en het werkelijke aantal doden fors hoger is.”

Marjolein: “Ik ben blij dat er eindelijk openheid komt. Heel lang heb ik gedacht dat alles werd doodgezwegen. Ik voel me tegelijkertijd machteloos. De farmaceutische industrie vindt elke keer wel een excuus. Om zich in te dekken tegen nieuwe bijwerkingen, passen ze gewoon de bijsluiter aan.”

Thea over hun strijdbaarheid nu: “Wij hebben ook jarenlang niet gereageerd. Waar hadden we de dood van Petra moeten melden? Tot twee weken geleden wist ik niet eens van Lareb af.” Petra’s overlijden is nu alsnog gemeld bij Lareb, het centrum dat bijwerkingen van medicijnen registreert. Zij behoort dus tot de elf ‘fatale meldingen’ over de Diane-35.

Allemaal vinden ze dat de Diane-35 uit de handel moet worden gehaald. Minister Schippers van volksgezondheid moet onmiddellijk ingrijpen. Thea: “Ik zie Schippers in het journaal een kulverhaal houden. ‘Dan denk ik: ‘Mens, pak door. Houd ons niet aan het lijntje. Erken dat er iets aan de hand is en haal die pil van de markt.’ Hoeveel jonge vrouwen moeten er nog overlijden?”

Delen:Tweet about this on TwitterShare on FacebookShare on Google+Share on LinkedInEmail this to someone