KNMG: Nieuwe handreiking (niet-)natuurlijke dood, ook calamiteiten

Wat te doen na overlijden patiënt? Handreiking (Niet-)natuurlijke dood biedt houvast

Indien een patiënt overlijdt, dient de behandelend arts het lichaam te schouwen. Als hij niet overtuigd is van een natuurlijke doodsoorzaak, moet een arts specifieke stappen nemen. Maar welk verschil maakt de Nederlandse wet tussen natuurlijke en niet-natuurlijke dood? Wanneer is sprake van een overlijden als gevolg van een calamiteit of een complicatie? En wat moet de arts in dergelijke situaties doen? De Handreiking (Niet-)natuurlijke dood (pdf-bestand, 457 KB) geeft antwoord op deze vragen en is bedoeld om een eenduidige invulling te geven aan deze wettelijke begrippen.

Wanneer iemand is overleden, wordt het lichaam doorgaans door de behandelend arts geschouwd. De arts mag alleen een verklaring van natuurlijk overlijden afgeven als hij ervan overtuigd is dat de patiënt door een natuurlijke oorzaak is overleden. Bij twijfel moet hij de gemeentelijke lijkschouwer (schouwarts) waarschuwen. Bij minderjarigen moet dat overigens altijd. Als ook de gemeentelijk lijkschouwer geen overtuiging van natuurlijk overlijden heeft, brengt die verslag uit aan de officier van justitie. De officier van justitie kan besluiten om een onderzoek in te stellen naar de toedracht van het overlijden wanneer het overlijden mogelijk verband houdt met een strafbaar feit. Als de patiënt is overleden door een onvoorziene of onverwachte gebeurtenis in de zorg, dan spreken we over een calamiteit. Deze moet worden gemeld bij de IGZ.

Inzicht in terminologie

Voor artsen en andere zorgverleners is niet altijd duidelijk wat de wet verstaat onder een natuurlijke en onder een niet-natuurlijke dood. Ook het verschil tussen een calamiteit en een complicatie in de zorg vraagt om verheldering. De Handreiking (niet-)natuurlijke dood beoogt een eenduidige invulling te geven van deze wettelijke begrippen.

Hoe te handelen

De Handreiking biedt houvast aan artsen voor verschillende situaties van handelen. Bijvoorbeeld als een arts niet zeker weet of de patiënt op een natuurlijke manier is overleden. Of als een arts eerst wel dacht aan een natuurlijke dood, maar achteraf toch twijfelt. Hiernaast wordt ingegaan op het handelen bij enkele bijzondere omstandigheden van overlijden.

Rolverdeling IGZ/OM

In de Handreiking wordt tenslotte de rol van de Inspectie voor de Gezondheidszorg (IGZ) en het Openbaar Ministerie (OM) uitgelegd. In welke situaties moet een arts of andere zorgverleners bij de toezichthouder een melding doen en/of de lijkschouwer inschakelen? En hoe gaan deze instanties vervolgens met deze meldingen om?

De Handreiking (niet-) natuurlijke dood is ontwikkeld door het OM, de IGZ, de Koninklijke Nederlandsche Maatschappij tot bevordering der Geneeskunde (KNMG) en het Forensisch Medisch Genootschap (FMG).

Download

Zie ook:

Laatst gewijzigd: 8 februari 2016

———————–

medischcontact.nl

KNMG Nieuwe handreiking (niet-)natuurlijke dood

Het is voor artsen niet altijd duidelijk wat het wettelijke verschil is tussen een natuurlijke en een niet-natuurlijke dood of wat het verschil is tussen een complicatie en een calamiteit met overlijden als gevolg. Dat stelt de KNMG die de handreiking (Niet-)natuurlijke dood publiceert.

In de handreiking beschrijft de KNMG de stappen die artsen moeten nemen bij een lijkschouw en na de constatering van een natuurlijke of niet-natuurlijke dood. Ook gaat de handreiking dieper in op specifieke vragen als: hoe te handelen als de overtuiging van een natuurlijk overlijden naderhand wegvalt, het verschil in handelen bij een complicatie of een calamiteit of wanneer een overlijden naderhand een calamiteit blijkt te zijn geweest.

Ook bijzondere situaties worden toegelicht, zoals overlijden in detentie, in een BOPZ-instelling, overlijden na hulp bij zelfdoding of euthanasie en het overlijden van minderjarigen. In de handreiking wordt bovendien de werkwijze van organisaties als het Openbaar Ministerie en de Inspectie voor de Gezondheidszorg toegelicht.

KNMG: Wat te doen na overlijden patiënt? Handreiking (Niet-)natuurlijke dood biedt houvast

Delen:Tweet about this on TwitterShare on FacebookShare on Google+Share on LinkedInEmail this to someone