• Home
• Over SIN-NL
• In de media
• Actueel
• de Zwarte Lijst
• Patiënten
  • Slachtoffers
  • Patiënten- organisaties
• Feiten & Cijfers
• Films
• Publicaties
  • Literatuur
  • Rapporten
  • Powerpoints
• S.R.Hankes

• Adviezen
• Huisartsen
• Oplossingen
• Vertel & herstel
• Veilig melden
• Wetten
• Weblog
• Foto's
• Zwijgplicht
• J.B.M. Kuks

Vrijdag 18 mei 2012         SIN-NL risicoanalyse en management ten bate van slachtoffers van medische fouten

Links Archief Meldpunt Contact

Patientveiligheid en taalgebruik

’Patientveiligheid’, ‘hot’, ‘onbedoelde gebeurtenis’, ‘incident’ , ‘systeemfout’.

Wie zich verdiept in literatuur over patientveiligheid komt in aanraking met nieuwe begrippen en uitleg aan woorden alsmede gebeurtenissen, die afwijken van het reguliere taalgebruik.
Zo wordt de uitdrukking medische fouten zo veel mogelijk vermeden.
Het woord ‘patientveiligheid’ is uitgevonden en als ‘hot’ betiteld. Hot wordt door het woordenboek van Dale als actueel omschreven. Hot staat voor ‘in’. Of men schrijft patientveiligheid is een "hype"?!
Dit is een merkwaardige omschrijving voor een groot langdurig maatschappelijk probleem waardoor per dag in Nederland ca 20 mensen overlijden en ca 20 mensen invalide worden.
U zult maar zelf getroffen zijn, direct of als familielid. Er is sprake van verdriet, angst. Zegt U dan er is sprake van een ‘hot’ probleem?
Wie heeft trouwens vastgesteld dat patientveiligheid uitsluitend betrekking heeft op ‘onbedoelde gebeurtenissen’- in normaal Nederlands fouten- in de toekomst?
Waarom ‘verbieden’ medici als het ware het gebruik van het woord’ fouten’?
Waarom betreft patientveiligheid niet de huidige slachtoffers, die getroffen zijn door een gebrek aan patientveiligheid in het verleden?
Waarom bepalen de verantwoordelijke beroepsbeoefenaars de definities van hun disfunctioneren?
Welke waarde hechten de beroepsbeoefenaars aan het lijden van de slachtoffers?

Het is inmiddels uit internationaal onderzoek bekend *dat 10% van de ziekenhuisopnames gepaard gaat met een medische fout, waarvan 1 % resulteert in overlijden of invaliditeit. Dit betekent dat één op de duizend ziekenhuisopnames gepaard gaat met een ernstige medische fout. Er is duidelijk sprake van structurele problematiek en de vraag rijst of het gebruik van het woord ‘incident’ gerechtvaardigd is.
Van Dale definieert het woord ‘incident’ o.a. als storend voorval en ‘incidenteel’ als weinig frequent en bijkomstig. Het woord ‘incident’ bagatelliseert ten onrechte de ernst van de gebeurtenis, waarbij bv. een medemens overlijdt of invalide wordt.
Het gebruik van het woord ‘systeemfout’ is tevens zeer discutabel.
Dit woord is erop gericht om de verantwoordelijkheid bij ‘het systeem’ te plaatsen en om individuele verantwoordelijkheid te ontkennen. Een systeem is een stelsel van werkwijzen en individuele handelingen. Het is een abstract begrip. Zijn artsen geen mensen?
Individuele handelingen, ook van medici, zijn onderdeel van het systeem. Hiervoor bestaat wel degelijk individuele en persoonlijke verantwoordelijkheid.
Het woord ‘systeemfout’ is niet opgenomen in Van Dale en is blijkbaar ontsproten aan het brein van de zgn. patientveiligheidsdeskundigen.
In patientveiligheidskringen streeft men ernaar om uitsluitend de vraag ‘waarom?’ te stellen en daarbij voorbij te gaan aan de individuele verantwoordelijkheid.
De volgende vragen zijn echter van belang bij medische fouten:
Wat is er gebeurd? Wanneer gebeurde het? Waarom gebeurde het?
Bij wie gebeurde het (passief)? Door wie gebeurde het (actief)?
Wat is het gevolg? Kan de schade hersteld worden? Zo ja, hoe, door wie en wanneer?
Het thema van de conferentie van het platform patientveiligheid van 23 november 2006 was:
Herstel het en vertel het! Wij ondersteunen dit volledig.
Gebruik hierbij gewoon, gangbaar en begrijpelijk Nederlands . Artsen en ziekenhuizen: ga aan de slag en verleen ook de huidige slachtoffers adequate medische hulp!
Medische fouten zijn niet ‘hot’, ze zijn al jaren een urgent probleem, het is de hoogste tijd voor adequate actie door de overheid, artsen, verpleegkundigen en ziekenhuizen.

Nancy Berlinger: After Harm:Medical error and the ethics of forgiveness, USA 2005
John Banja :Medical Errors and Medical Narcissm, USA 2005
Van Dale Groot Woordenboek der Nederlandse Taal, NL.
*zie overzicht van medische fouten: epidemiologie, maart 2006 onder actueel

Ga terug