Boekbespreking De Ingreep door J. Servais. Uitgeverij Free Musketeers, 2010.

Dit boek beschrijft de lijdensweg van een slachtoffer van een medische fout, Jacqueline Servais (JS). Het betreft weliswaar het verslag van een individuele casus, maar JS beschrijft in feite de klassieke gang van zaken na de medische fout.
Deze wordt beschreven na een overzicht van de onnodige, vermijdbare martelgang van JS.

JS liet zich opereren in een streekziekenhuis aan een tennisarm. Bij de beslissing tot opereren liet zij zich mede leiden door de mededeling van de arts dat 70% der geopereerde patiënten baat had bij de operatie en 30% niet. Slechter kon het niet worden, zei de arts.
Het blindelings vertrouwen van haar in de arts werd helaas ernstig beschaamd, haar arm en hand raakten definitief verlamd met name omdat tijdige herstelbehandeling geweigerd werd.

Na de operatie, die plaatsvond onder volledige narcose, deed haar arm verschrikkelijk veel pijn en was haar hand gezwollen. Helaas reageerden de verpleegkundigen nogal routinematig, kwam de arts niet opdagen, het was vrijdagmiddag. JS werd met paracetamol naar huis gestuurd. Ondanks divers telefoontjes van JS naar het ziekenhuis in verband met de bijna ondraaglijke pijn, moet zij gewoon de controledatum over enkele weken afwachten.
De orthopedisch chirurg geeft duidelijk aan dat hij geen fout heeft gemaakt en stuurt JS naar de fysiotherapeut, zonder succes uiteraard.
Na lang tijdsverloop stuurt de huisarts haar naar het academisch ziekenhuis Leiden afdeling pijnbestrijding, die haar doorsturen voor diagnostisch onderzoek en behandeling door de plastisch chirurg. Het blijkt dat de orthopedisch chirurg bij de operatie een bloeding veroorzaakt heeft, die belangrijke zenuwen in de arm heeft afgekneld, waardoor ernstige pijn en verlamming ontstond.
De operatie door de plastisch chirurg baat niet, omdat deze veel te laat plaatsvond.
JS besluit om een advocaat in te schakelen en een juridische procedure te starten.
Deze duurt 11 jaar en eindigt in een schikking met voornamelijk de vergoeding van de advocatenkosten van JS.
JS beschrijft de martelgang, fysiek, emotioneel en juridisch door toedoen van de falende arts.
Zij ervaart het negeren door de arts als psychische mishandeling.
JS stelt herhaaldelijk dat voor haar het uitgangspunt was dat zij erkenning wilde hebben dat men haar genegeerd had. Het was het heel belangrijk geweest om excuses te ontvangen van de falende arts, het woordje sorry zou haar veel goed hebben gedaan.
Zij stelt ook voor om de bewijslast te verleggen naar de aangeklaagde arts of verpleegkundige. Dit is op zich een redelijk voorstel, maar ook hier zal de collegiale solidariteit onder de medici doorslaggevend zijn.
Beter is het om juridische procedures te vermijden. Dit is mogelijk indien de arts bereid is om na de medische fout gewoon open en eerlijke informatie te verschaffen, evenals adequate medische begeleiding, desnoods in de vorm van een hersteloperatie. Deze principes van eerlijkheid en openheid heeft SIN-NL verwoord in het wetsvoorstel Vertel en Herstel.
Dit wetsvoorstel is op 19 december 2007 ondertekend door de Inspectie Gezondheidszorg en deels opgenomen in het concept van de wet Clientenrechten Zorg.

Concluderend kan gesteld worden dat het schrijven van dit boek getuigt van groot doorzettingsvermogen van Jacqueline Servais. Het is een indringende getuigenis van een van de vele slachtoffers van medische fouten, waarbij de verantwoordelijke arts eerlijke informatie en adequate medische begeleiding in casus herstelbehandeling weigerde.
Dit maakt de orthopeed uit het streekziekenhuis des te schuldiger.
Patiënten, artsen, advocaten, verzekeringsmaatschappijen en rechters: lees dit boek en help slachtoffers van medische fouten respectvol en adequaat!

Medische fouten kenmerken:
De arts heeft de patient vooraf onvoldoende geinformeerd over de risico’s.
Dit is in strijd met de informatieplicht Wet Geneeskundige Behandelingsovereenkomst, WGBO.

Klassieke gang van zaken na de medische fout:
1. negeren door verpleegkundigen
2. negeren door de verantwoordelijke arts en zijn vervanger
3. negeren door de huisarts in eerste instantie
Dit betekent dat de patiënt geen eerlijke informatie en geen adequate medische begeleiding krijgt, ondanks ernstige negatieve gevolgen van incorrect uitgevoerde medische behandeling.
Dit is in strijd met de zorgplicht Wet Geneeskundige Behandelingsovereenkomst WGBO.

4. onvolledige en incorrecte aantekeningen in het verpleegkundig dossier
5. onvolledige en incorrecte aantekeningen in het medisch dossier
Dit is strijdig met de dossierplicht WGBO

6. verantwoordelijke arts ontkent de medische fout en de gevolgen
7. na de medische fout, met sterke vertraging onderzoek in hetzelfde ziekenhuis dat niet volledig wordt uitgevoerd en incorrecte conclusie bevat.
Dit is strijdig met de zorgplicht WGBO

8. Met onnodige vertraging stuurt de huisarts JS naar het Academisch Ziekenhuis
Verlaat doorverwijzen is in strijd met de zorgplicht WGBO

9.In het Academisch Ziekenhuis wordt na diagnostiek en behandeling vastgesteld wat de oorzaak is van de verlamming van haar arm en hand en dat de hersteloperatie te laat gebeurde.

10.Helaas is de schriftelijke ondersteuning in haar medisch dossier onvoldoende om de orthopedisch chirurg op zijn falen aan te spreken. Ook dit is klassiek.
Indien een medische fout in een streekziekenhuis geschiedt, zijn artsen in academische ziekenhuizen in het algemeen wel bereid om te trachten de medische situatie van het slachtoffer te verbeteren. De artsen verhullen in de medische dossiers echter de oorzaak van de verslechterde conditie, om hun provinciale collega niet af te vallen en zoveel mogelijk te vrijwaren van juridische aanspraken.

11. Het juridisch gevecht om erkenning van de fout duurt jarenlang en wordt gekenmerkt door onnodige vertragingen en leugens in schriftelijke correspondentie door de verzekeringsmaatschappij van de arts en in rapporten van medische deskundigen.
NB verzekeringsmaatschappijen van artsen zijn veelal onderlinge waarborgmaatschappijen, in handen van artsen of ziekenhuizen, zoals Medirisk en Centramed.

12. Het juridisch gevecht eindigt na 11 jaar, weliswaar met erkenning van het gelijk van JS door de rechter, in een schikking met een relatief geringe schadevergoeding voor JS, die amper genoeg is om de advocaatkosten te betalen.
Advocaten spelen in medische letselschadezaken vaak een dubieuze rol. Zij weten dat de kans van slagen voor slachtoffers gering is door de grote terughoudendheid van artsen om negatieve rapporten over een collega te verstrekken en een vorm van solidariteit door rechters met de medische stand. Bovendien worden schikkingen vaak zodanig opgesteld dat de advocatenkosten betaald kunnen worden en er relatief weinig overblijft voor het slachtoffer.
Advocaten zouden zich moeten inzetten om de situatie voor slachtoffers van medische fouten structureel te verbeteren, in plaats van hun financiële belangen te laten prevaleren.